ค่าสินไหมทดแทน คืออะไร มีแบบไหนบ้าง ชดเชยอย่างไรบ้าง?

ค่าสินไหมทดแทนคืออะไร? มาทำความรู้จักกับค่าสินไหมทดแทน

        ค่าสินไหมทดแทนมีความหมายตามพจนานุกรมราชบัณฑิตยสถานว่า “ค่าสินไหมทดแทน หมายถึง (กฎ) น. เงินที่ต้องชดใช้เพื่อทดแทนความเสียหายที่เกิดขึ้นแก่ทรัพย์สินหรือแก่บุคคลอันเนื่องมาจากการละเมิด หรือการผิดสัญญา รวมทั้งทรัพย์สินที่ต้องคืนให้แก่ผู้เสียหายด้วย เช่น ค่าสินไหมทดแทนเพื่อละเมิด ค่าสินไหมทดแทนในการไม่ชำระหนี้ให้ต้องตามความประสงค์อันแท้จริงแห่งมูลหนี้” 

        และตามหลักของคณะกรรมการกฤษฎีกาได้ระบุไว้ว่า “ค่าสินไหมทดแทน คือ การชดใช้ความเสียหายอันเกิดจากการกระทำละเมิดโดยการคืนทรัพย์สินอันผู้เสียหายได้เสียหายไปหรือใช้ราคาทรัพย์สินนั้น ในเมื่อไม่อาจคืนทรัพย์สินได้รวมทั้งค่าเสียหายอย่างใด ๆ เพื่อให้ผู้เสียหายได้กลับคืนสู่ฐานะเดิมหรือใกล้เคียงกับฐานะเดิมเท่าที่จะสามารถทำได้”

สินไหมทดแทนกรณีละเมิดตามหลักทั่วไป

        ค่าสินไหมทดแทน กรณีละเมิดตามหลักทั่วไป เป็นค่าเสียหายที่เกิดกับผู้เสียหายจริง ซึ่งผู้กระทําละเมิดจะต้องชดใช้ให้แก่ผู้เสียหายเป็นการเยียวยาความเสียหายนั้น โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อให้ผู้เสียหายกลับคืนสู่ฐานะเดิมก่อนมีการละเมิดให้ได้มากที่สุด ค่าเสียหายประเภทนี้มีทั้งค่าเสียหายที่คำนวณเป็นเงินได้ เช่น ค่าเสียหายที่เกิดต่อทรัพย์ และค่าเสียหายที่คำนวณเป็นเงินไม่ได้ เช่น ค่าทำขวัญ เป็นต้น

ประเภทของค่าสินไหมทดแทนในประกันรถยนต์

เมื่อเกิดเหตุไม่คาดฝันบนท้องถนนค่าสินไหมทดแทน คือสิ่งที่ช่วยบรรเทาภาระความเสียหายที่เกิดขึ้น โดย ประกันภัยรถยนต์ แต่ละประเภทจะมอบความคุ้มครอง และมีวงเงินค่าสินไหมทดแทนที่แตกต่างกันออกไป การทำความเข้าใจในจุดนี้จึงเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่งเพื่อที่คุณจะได้รับสิทธิ์และความคุ้มครองอย่างเต็มที่

ค่าสินไหมทดแทนตาม พ.ร.บ. (ภาคบังคับ)

พ.ร.บ.หรือ พระราชบัญญัติคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ เป็นประกันภาคบังคับที่รถยนต์ทุกคันต้องมี จุดประสงค์หลักคือการคุ้มครองชีวิตและร่างกายของผู้ประสบภัยจากรถทุกคน ไม่ว่าจะเป็นคนขับ ผู้โดยสาร หรือบุคคลภายนอกที่ได้รับผลกระทบจากอุบัติเหตุ โดยไม่คำนึงถึงฝ่ายถูกหรือผิดในเบื้องต้นค่าสินไหมทดแทนตามพ.ร.บ.มีวงเงินความคุ้มครองที่แน่นอนและแบ่งเป็น 2 ส่วนหลักๆ ได้แก่

• ค่าเสียหายเบื้องต้น เป็นค่าสินไหมทดแทนที่ผู้ประสบภัยจะได้รับทันทีโดยไม่ต้องรอพิสูจน์ความผิด เพื่อให้ได้รับการเยียวยาเบื้องต้นอย่างรวดเร็ว ครอบคลุมค่ารักษาพยาบาล และค่าชดเชยกรณีทุพพลภาพ หรือเสียชีวิต โดยมีวงเงินสูงสุดไม่เกิน 65,000 บาทต่อคน (ข้อมูล ณ ปี 2568)
• ค่าเสียหายส่วนเกิน เป็นค่าสินไหมทดแทนที่จะได้รับหลังจากมีการพิสูจน์ความผิดแล้ว โดยผู้ขับขี่ที่เป็นฝ่ายผิดจะไม่ได้รับความคุ้มครองในส่วนนี้ แต่จะครอบคลุมค่ารักษาพยาบาลที่เกินจากค่าเสียหายเบื้องต้น รวมถึงค่าชดเชยกรณีทุพพลภาพถาวร หรือเสียชีวิตในวงเงินที่สูงขึ้นตามที่กฎหมายกำหนด คือสูงสุดไม่เกิน 500,000 บาทต่อคน (สำหรับกรณีเสียชีวิต หรือทุพพลภาพถาวร) และค่ารักษาพยาบาลสูงสุดไม่เกิน 80,000 บาทต่อคน (ข้อมูล ณ ปี 2568)

ค่าสินไหมทดแทนตามประกันภัยภาคสมัครใจ (ชั้น 1, 2+, 3+, 2, 3)

นอกจาก พ.ร.บ. แล้วประกันภัยภาคสมัครใจ (ชั้น 1, 2+, 3+, 2, 3) ยังให้ค่าสินไหมทดแทน และความคุ้มครองเพิ่มเติมที่แตกต่างกันไป

• ประกันรถชั้น 1 คุ้มครองสูงสุด ทั้งความเสียหายต่อรถเรา (ไม่ว่าจะมีคู่กรณีหรือไม่, รถหาย, ไฟไหม้), ทรัพย์สินและค่ารักษาพยาบาลของบุคคลภายนอก พร้อมความคุ้มครองเสริมอื่นๆ
• ประกันรถชั้น 2+/3+
  • ประกันชั้น 2+ คุ้มครองค่าซ่อมรถเรากรณีชนกับรถอื่นที่มีคู่กรณี, ทรัพย์สินและค่ารักษาพยาบาลบุคคลภายนอก, รถหาย, ไฟไหม้
  • ประกันชั้น 3+ คุ้มครองคล้าย 2+ แต่ไม่คุ้มครองรถหายหรือไฟไหม้
• ประกันชั้นรถ 2/3 เน้นความคุ้มครองบุคคลภายนอกและทรัพย์สินเป็นหลัก
  • ประกันชั้น คุ้มครองบุคคลภายนอก, ทรัพย์สิน, รถหาย, ไฟไหม้ แต่ไม่คุ้มครองรถเราชน
  • ประกันชั้น 3 คุ้มครองเฉพาะบุคคลภายนอกและทรัพย์สินเท่านั้น ไม่คุ้มครองรถเรา, รถหาย, ไฟไหม้

สินไหมทดแทนประกันวินาศภัย

        ค่าสินไหมทดแทน ประกันวินาศภัย ต้องเป็นการทดแทนความเสียหายที่สามารถคำนวณเป็นตัวเงินได้ มีข้อตกลงในการชดเชยเป็นจำนวนเงินที่แน่นอน หรือสิ่งของทดแทน จ่ายตามความเสียหายที่เกิดขึ้นจริง โดยสามารถเลือกชดใช้ได้ทั้งหมด 4 วิธีคือ

1.จ่ายค่าสินไหมทดแทนเป็นเงิน เป็นการเลือกจ่ายด้วยเงิน จ่ายตามความเสียหายที่เกิดขึ้นจริง

2.จ่ายค่าสินไหมทดแทน เป็นการซ่อมแซม จัดการซ่อมแซมทรัพย์สินนั้นๆ ให้กลับมาใช้งานได้ดังเดิม เหมาะสำหรับในกรณีที่เกิดความเสียหายเพียงบางส่วน และมีการประเมินแล้วว่าสามารถซ่อมแซมให้กลับมาใช้งานได้ดังเดิม

3.จ่ายค่าสินไหมทดแทน เป็นการทำให้กลับคืนสู่สภาพเดิม ชดเชยให้สิ่งที่เสียหายกลับคืนมาสู่สภาพเดิมก่อนเกิดเหตุวินาศภัย และไม่สามารถใช้วิธีการซ่อมแซมได้ หรือเรียกได้ว่าได้รับความเสียหายมาก เช่น โรงงานที่ถูกไฟไหม้ ไม่สามารถซ่อมแซมได้ ต้องสร้างโรงงานขึ้นมาใหม่

4.จ่ายค่าสินไหมทดแทน เป็นการหาสิ่งของมาทดแทน เป็นการหาของมาทดแทนสิ่งของที่เสียหาย โดยมีลักษณะที่เหมือนกันทั้งประเภท ชนิด และคุณภาพเดียวกับสิ่งของนั้นๆ

สินไหมทดแทนประกันภัยรถยนต์

        ในกรณีที่คุณมีประกันภัยรถยนต์ และถ้าหากเกิดอุบัติเหตุ คู่กรณีสามารถเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนในกรณีต่างๆ ได้ เช่น 

ค่าซ่อมรถ

      หากเกิดอุบัติเหตุขึ้น ผู้ขับขี่สามารถเรียกค่าสินไหมทดแทนกับบริษัทประกันภัยได้ การแจ้งข้อมูลการเคลมต่อเจ้าหน้าที่ถือเป็นสิ่งที่สำคัญ เนื่องจากหลักฐานสามารถนำส่งเพื่อให้บริษัทประกันไปเรียกร้องค่าเสียหายกับคู่กรณี หรือผู้ละเมิดได้

ค่ารักษาพยาบาล/เกิดการเสียชีวิต

      หากเกิดความเสียหายต่อชีวิตร่างกายของบุคคลภายนอก บริษัทประกันจะทำการรับผิดชอบตามความเสียหายที่เกิดขึ้น หากมีความรุนแรงถึงแก้ความตาย จะชดเชยค่าสินไหมทดแทนไม่น้อยกว่า 100,000 บาท แต่ถ้าหากการเสียชีวิตดังกล่าวทำให้มีผู้ที่ขาดไร้การอุปการะตามกฎหมาย บริษัทจะชดเชยค่าสินไหมทดแทน ไม่น้อยกว่า 300,000 บาท และในกรณีที่เกิดการทุพพลภาพถาวร บริษัทประกันจะทำการชดใช้ค่าสินไหมทดแทนไม่น้อยกว่า 300,000 บาท และถ้าบุคคลภายนอกนั้นมีสิทธิได้รับการชดใช้จากกรมธรรม์ประกันภัยรถยนต์มากกว่า 1 กรมธรรม์ บริษัทประกันจะร่วมกันเฉลี่ยจ่ายเท่าๆ กัน

ตอนการเรียกค่าสินไหมทดแทนโดยทั่วไป

1.ติดต่อหาตัวแทน หรือบริษัทประกันเพื่อทำการทำเรื่องเรียกค่าสินไหมทดแทน

2.ส่งเอกสาร และหลักฐานที่เกี่ยวข้องไปยังบริษัทประกัน

3.รอบริษัทประกันพิจารณาค่าสินไหมทดแทน 7-15 วันทำการ

4.บริษัทจะทำการชดใช้ค่าสินไหมทดแทนให้คุณภายใน 15 วันหลังจากได้รับเอกสารถูกต้อง และครบถ้วน

ระยะเวลาการจ่ายค่าสินไหมทดแทน

โดยปกติจะใช้เวลาในการพิจารณาค่าสินไหมทดแทนนับจากวันที่ได้รับเอกสารที่ถูกต้อง และครบถ้วนเป็นที่เรียบร้อย ภายในเวลา 7-15 วันทำการ

1. การชดใช้ค่าสินไหมทดแทนภายใต้กรมธรรม์ประกันภัยรถยนต์ภาคบังคับ (พ.ร.บ.) ภายใน 7 วัน
2. การชดใช้ค่าสินไหมทดแทนภายใต้กรมธรรม์ประกันภัยรถยนต์ภาคสมัครใจ ภายใน 15 วัน

การเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนใช้เอกสารอะไรบ้าง

สินไหมทดแทน กรณีค่าซ่อมรถ

1. ใบแจ้งความเสียหาย/ใบเคลมตัวจริง
2. ใบเสนอราคาที่ประเมินราคาค่าซ่อม
3. สำเนาใบขับขี่
4. สำเนาบัตรประชาชน
5. สำเนาสมุดบัญชีธนาคาร (สำหรับการโอนเงิน)
6. ภาพถ่ายความเสียหายก่อน-หลังซ่อม (ถ้ามี)
7. ชุดมอบอำนาจ (ถ้ามี)

          – สำเนาบัตรประชาชนผู้มอบอำนาจ

          – สำเนาบัตรประชาชนผู้รับมอบอำนาจ

     8. สำเนาทะเบียนรถ (สำหรับคู่กรณี) ที่ปรากฏชื่อเจ้าของกรรมสิทธิ์หรือครอบครองรถในลำดับสุดท้าย

ค่าสินไหมทดแทน กรณีค่ารักษาพยาบาล

1. ใบแจ้งความเสียหาย
2. ใบรับรองแพทย์
3. ใบเสร็จค่ารักษา
4. สำเนาบัตรประชาชน
5. สำเนาสมุดบัญชีธนาคาร (สำหรับการโอนเงิน)
6. สำเนาบันทึกประจำวัน
7. หน้าตารางกรมธรรม์
8. ชุดมอบอำนาจ (ถ้ามี)

          – สำเนาบัตรประชาชนผู้มอบอำนาจ

          – สำเนาบัตรประชาชนผู้รับมอบอำนาจ

      9. สำเนาทะเบียนรถ

    10. สำเนารับรองรายได้ (ในกรณีที่ชดเชยค่าอนามัย)

ค่าสินไหมทดแทน กรณีค่าปลงศพ

1. สำเนาใบมรณบัตร
2. สำเนาหนังสือรับรองการเสียชีวิต
3. สำเนาทะเบียน และบัตรประชาชนของผู้เสียชีวิต
4. หลักฐานของญาติสายตรง เช่น พ่อ แม่ ลูก ภรรยา สามี

          – สำเนาบัตรประชาชน

          – สำเนาทะเบียนบ้าน

          – สำเนาทะเบียนสมรส (กรณีที่ผู้ยื่นขอเป็นสามี หรือภรรยาของผู้เสียชีวิต)

สรุป

ค่าสินไหมทดแทน สามารถช่วยเป็นค่าทดแทนความเสียหายที่เกิดขึ้นจากอุบัติเหตุ แต่ถ้าหากเลือกได้การไม่มีอุบัติเหตุก็ถือว่าเป็นสิ่งที่ดีที่สุด แต่การมีประกันรถยนต์ก็สามารถช่วยทำให้ทุกการขับขี่อุ่นใจมากขึ้นนั่นเอง